ΦΛΥΑ Α.Ε. – τα κέρδη πάνω από τις ζωές μας

της Εμμανουέλας Γαραντωνάκη

Στα πέντε χρόνια της διοίκησής του, ο Σίμος Ρούσσος έχει δημόσια παραδεχτεί μόνο μία φορά ότι έχει κάνει λάθος, και αυτή η μία φορά αφορά τη δημοτική επιχείρηση Φλύα ΑΕ και την προ του 2014 θέση της Αντίστασης με τους Πολίτες, ότι η Φλύα Α.Ε. είναι φορέας ιδιωτικοποίησης της δημόσιας περιουσίας και πρέπει να κλείσει άμεσα.

Η Φλύα Α.Ε. είναι δημοτική επιχείρηση ανάπτυξης και εκμετάλλευσης ακινήτων του Δήμου Χαλανδρίου, αυτό που στους όρους αγοράς λέγεται εταιρεία real estate. Ιδρύθηκε το 2009 (1) ως μετεξέλιξη της ΦΛΥΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ, αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με σκοπό την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δήμου και την εκμετάλλευση συγκεκριμένων κοινόχρηστων χώρων του Δήμου (καθορίζονται αναλυτικά στο σχετικό ΦΕΚ).  Παρόμοιες επιχειρήσεις έχουν δημιουργηθεί σε πολλούς Δήμους, στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, και διέπονται από σχετική νομοθεσία (2), ξεκίνησαν δε να «ανθίζουν» ήδη από την εποχή της εφαρμογής του «Καποδίστρια» και στη συνέχεια του «Καλλικράτη», φανερώνοντας κατά κάποιον τρόπο από τότε το προσχεδιασμένο μέλλον της τοπικής αυτοδιοίκησης: αποκέντρωση και φιλελευθεροποίηση του μοντέλου άσκησής της, σταδιακή απόσυρση του κράτους , και μεταφορά σε αυτήν όλο και περισσότερων αρμοδιοτήτων, χωρίς την αύξηση της αντίστοιχης οικονομικής στήριξης από το κράτος, οπότε και θεσμοθετήθηκε, ως εναλλακτική/υποστηρικτική πηγή πόρων η δυνατότητα ίδρυσης από τους Δήμους τοπικών «αναπτυξιακών» επιχειρήσεων.

Η Φλύα Α.Ε. είναι μονομέτοχη ανώνυμη εταιρεία με μοναδικό μέτοχο το Δήμο Χαλανδρίου, εκπρόσωπος αυτού στη Γενική Συνέλευση (3) είναι ο Ευθύμιος Κουράσης. και διοικείται, όπως όλες οι ανώνυμες εταιρείες από Διοικητικό Συμβούλιο (4) που οφείλει να υπερασπίζεται το συμφέρον των μετόχων. Επίσης, όπως σε όλες τις ανώνυμες εταιρείες, κανείς από τους εμπλεκόμενους δε φέρει καμία ευθύνη για τα πεπραγμένα της διοίκησης που ασκεί, πλην, προφανώς ποινικών ευθυνών σε περίπτωση διάπραξης παρανομιών, στο οποίο εξάλλου συνίσταται και η μεγάλη επιτυχία αυτής της μορφής εταιρείας παγκοσμίως, στο ότι δηλαδή όταν υπάρχουν κέρδη τα μοιραζόμαστε, όταν υπάρχουν ζημιές δε φταίει κανείς. 

Μέχρι και το 2014, οπότε και η Αντίσταση ανέλαβε τη διοίκηση, η πάγια θέση και πρότασή της ήταν ότι η Φλύα ΑΕ «είναι ένας αδιαφανής – λόγω της σύνθεσης και της δομής της – μηχανισμός που ιδιωτικοποιεί με συστηματικό τρόπο την περιουσία των δημοτών της πόλης» (5), «ένα ακόμα τοπικό παράδειγμα δημοτικής «επιχειρηματικότητας» σε βάρος των πολιτών, αντίστοιχο με αυτά που οδήγησαν τη χώρα στα σημερινά τραγικά της αδιέξοδα» (5) και ότι είναι αυτονόητο ότι τη διαχείριση της περιουσίας των δημοτών οφείλει να την ασκεί αποκλειστικά ο Δήμος διασφαλίζοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Μετά την ανάληψη της διοίκησης και σε πιέσεις τόσο στο Δημοτικό Συμβούλιο όσο και εντός της παράταξης ο Σίμος Ρούσσος συνέχισε να επαναλαμβάνει ότι θα τηρήσει τις προεκλογικές δεσμεύσεις της Αντίστασης αφού πρώτα εκκαθαρίσει την εταιρεία και αποκαλύψει τα σκάνδαλα των προηγούμενων διαχειριστών της.

Σήμερα, ο δήμαρχος Σίμος Ρούσσος επαίρεται ότι «Κλειδί αποτέλεσε η ανάταξη της δημοτικής επιχείρησης Φλύα Α.Ε. που ήταν χρεοκοπημένη λόγω κακοδιαχείρισης και έως το 2014 διαχειριζόταν δημοτικά κυλικεία και πάρκινγκ, δίνοντάς τα, έναντι χαμηλών αντιτίμων, μονοπωλιακά σε συγκεκριμένους ιδιώτες οι οποίοι όχι μόνο δεν πλήρωναν τους δημοτικούς φόρους αλλά έκλεβαν ρεύμα και νερό από τον Δήμο. Σήμερα, η Φλύα ΑΕ κάνει πάνω από 350.000€ «ταμείο» το χρόνο» (6) και ότι πλέον μετά από χρόνια κακοδιαχείρισης η Φλύα Α.Ε. είναι κερδοφόρα.

Και πού είναι το πρόβλημα, θα αναρωτηθεί κανείς. Δεν είναι καλό που έληξε το «πάρτι»; Δεν είναι καλό που ο Δήμος έχει έσοδα; Δεν είναι καλό που γίνονται έργα;

Η κακοδιαχείριση της δημόσιας περιουσίας προφανώς είναι κακό πράγμα, το ερώτημα όμως παραβλέπει το γεγονός ότι η διαφθορά και η κακοδιαχείριση είναι ακριβώς απότοκο της ιδέας να ανατεθεί η εκμετάλλευση της δημόσιας περιουσίας σε μία εταιρεία ιδιωτικού δικαίου, διοικούμενη από διοικητικό συμβούλιο στο οποίο 4 μόνο από τα 11 μέλη είναι αιρετοί, γεγονός που από μόνο του καθόλου δεν εξασφαλίζει την εντιμότητα της διαχείρισης, έχουν όμως έστω κάποια δημοκρατική εξουσιοδότηση. Τα υπόλοιπα 7 είναι ιδιώτες της απολύτου επιλογής του κάθε δημάρχου, και φυσικά, δεν διαθέτουν καμία τεκμηρίωση της επάρκειας, για να μην μιλήσουμε για την εντιμότητα, ως προς την άσκηση αυτών των καθηκόντων. Δεν μπορούμε, για παράδειγμα, να μην παρατηρήσουμε ότι προκύπτει κάποιο ηθικό, τουλάχιστον, ζητούμενο όταν μέλος του Δ.Σ. (ο δικηγόρος Τακόπουλος) υπερψηφίζει την έγκριση αναθέσεων και πληρωμών για δικαστικές και εξωδικαστικές υποθέσεις στον εαυτό του. Και δεν μπορούμε να μην αναρωτηθούμε για ποιο λόγο πρώτα σε Γενική Συνέλευση της 23ης Σεπτεμβρίου 2016 (7) τροποποιείται το καταστατικό της εταιρείας ώστε εκτός από τα αρχικώς προβλεπόμενα στο καταστατικό της να περιλαμβάνει την «με κάθε νόμιμο τρόπο αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δήμου Χαλανδρίου όπως συγκεκριμένα αναφέρεται παρακάτω και όπως μελλοντικά συμπληρωθεί με ανάλογες αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου Χαλανδρίου» για να επανέλθει στη Γενική Συνέλευση της 13ης Νοεμβρίου 2017 (8) να τροποποιήσει  το ίδιο άρθρο του καταστατικού σε «με κάθε νόμιμο τρόπο αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δήμου Χαλανδρίου όπως συγκεκριμένα αναφέρεται παρακάτω και όπως μελλοντικά συμπληρωθεί με ανάλογες αποφάσεις»  διαγράφοντας την εμπλοκή του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης και αφήνοντας έτσι στη διακριτική ευχέρεια ποιου άραγε την τυχόν απόφαση αύριο μεθαύριο να περάσει το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του Δήμου σε μια εταιρεία ιδιωτικού δικαίου η οποία δεν έχει καμία δημοκρατική και ηθική εξουσιοδότηση να τη διαχειρίζεται κατά το δοκούν.

Προχωράμε στο δεύτερο ερώτημα: είναι κακό ο Δήμος να έχει έσοδα; Όχι, δεν είναι κακό, αλλά εξαρτάται από ποιον ακριβώς τα έχει αυτά τα έσοδα. Στην περίπτωση της Φλύα Α.Ε. λοιπόν, τα έσοδα προέρχονται από τον δημότη του Χαλανδρίου, ο οποίος έχει καταρχάς πληρώσει φόρους στο κεντρικό κράτος για τη δημιουργία υποδομών, μετά έχει πληρώσει δημοτικά τέλη για τη συντήρηση και χρήση αυτών των υποδομών, και από τα οποία προέρχεται εξάλλου και το μετοχικό κεφάλαιο της Φλύα Α.Ε., και συνεπώς όλα τα απαιτούμενα έξοδα για την ανάπλαση χώρων για απόδοσή τους προς μίσθωση, και στο τέλος της ημέρας καλείται να ξαναπληρώσει για να πιει έναν καφέ στο παρκάκι της γειτονιάς του, φορτωμένο με το καπέλο του κέρδους του ιδιώτη που θα μισθώσει το όποιο ακίνητο και με τα έξοδα συντήρησης μίας περιττής εταιρείας . Οπότε, ναι, είναι κακό να έχει έσοδα ο Δήμος όταν αυτά τα έσοδα προέρχονται από τον ήδη καθημαγμένο οικονομικά δημότη για να έχει δικαίωμα πρόσβασης στο δημόσιο, στον δικό του, δηλαδή, χώρο.

Ως γνήσια real estate εταιρεία, η Φλύα Α.Ε. εκτελεί και τεχνικά έργα αναπλάσεων και ανακατασκευών ακινήτων που μπορούν να έχουν μελλοντικά έσοδα για το Δήμο. Τα έργα αυτά αποφασίζονται και εκτελούνται εκτός κάθε διαδικασίας και δεοντολογίας εκτέλεσης δημοσίων έργων, από ανθρώπους που ούτε κατ’ επάγγελμα δεν διαθέτουν την τεχνική κατάρτιση ούτε να αξιολογούν οικονομικές προσφορές ούτε να επιβλέπουν επαρκώς την έντεχνη υλοποίησή τους. Τα έργα εκτελούνται αποκλειστικά με απ’ ευθείας αναθέσεις χωρίς καν ανοιχτές διαδικασίες πρόσκλησης ενδιαφέροντος, οι προσφορές αξιολογούνται (πώς άραγε) από δικηγόρους, γραφίστες και μέλη φιλοζωικών σωματείων. Το καθεστώς αυτό αφενός αφήνει πολλές «τρύπες» προς εκμετάλλευση, ως προς την χρηστή διαχείριση των δημοτικών πόρων, αφετέρου εγείρει ιδιαίτερη ανησυχία ως προς την τήρηση των κανόνων της τέχνης, της επιστήμης και της ασφάλειας των εκτελούμενων έργων, αφού αυτή βασικά επαφίεται στην επαγγελματική επάρκεια του κατά περίπτωση επιλεχθέντος υπεργολάβου.

Οι συνέπειες λοιπόν των ερωτημάτων αυτών, όπως και του πρώτου, προκύπτουν νομοτελειακά όταν η διαχείριση της δημόσιας περιουσίας ανατίθεται σε «ιδιωτικές εταιρείες». Και αυτό είναι που αποκρύπτει ο Σίμος Ρούσσος και η παράταξή του από τους πολίτες του Χαλανδρίου.  Σε άρθρα επί άρθρων παραθέτει στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι «δικοί του» είναι ικανότεροι και τιμιότεροι από τους άλλους, ανάγει την υπόθεση Φλύα Α.Ε. σε ζήτημα ατόμων, και τη δημόσια περιουσία σε προϊόν προς εκμετάλλευση, οπότε και καλεί τους πολίτες να διαλέξουν επί της ουσίας τον καλύτερο «πωλητή» αυτής. Θέτει εαυτόν σε σύμπλευση και με τις προηγούμενες δεξιές διοικήσεις του Δήμου, αλλά και με τους όψιμα ανανήψαντες κυβερνητικούς του φίλους, υιοθετώντας απόλυτα την νεοφιλελεύθερη αντίληψη ότι ο καλύτερος τρόπος να υπερασπιστείς τη δημόσια περιουσία είναι να τη δώσεις σε ιδιώτες, αντίληψη της οποίας τις συνέπειες ήδη βιώνουμε σε πολλούς τομείς του δημόσιου βίου.

Ο δημόσιος χώρος είναι αγαθό, είναι ζωτικός χώρος, είναι πεδίο δράσης των πολιτών. Ζητάμε την άμεση κατάργηση της Φλύα Α.Ε. ,την επαναφορά όλης της δημοτικής περιουσίας στις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου. Μέχρι την εκκαθάριση της εταιρείας η διοίκηση οφείλει άμεσα και χωρίς καμία καθυστέρηση να επαναφέρει τη ΦΛΥΑ ΑΕ υπό τον δημοκρατικό έλεγχο του Δημοτικού Συμβουλίου και τη διαχείρισή της υπό την αιγίδα των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου τροποποιώντας το καταστατικό της έτσι ώστε οποιαδήποτε πράξη ή απόφαση να ακολουθούν τη νόμιμη διαδικασία κύρωσης, όπως προβλέπεται για όλες τις διαδικασίες του δημοσίου.

Ζητάμε την άμεση απόδοση του δημόσιου χώρου στους δημότες με λαϊκές συνελεύσεις με αποφασιστικό χαρακτήρα, συνδιαμόρφωση  και συναπόφαση για τη διαχείρισή του.

(1) ΦΕΚ737ΑΕ/3/28-01-2009 – Σύσταση της Φλύα Α.Ε.
(2) Ν.3463/2006(ΦΕΚ Α 114/30.6.2006) και Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων
(3) Β5Ε6ΟΡΦΦ-ΡΘΞ – Πρακτικά Γενικής Συνέλευσης 04/12/2014
(4) 1. Αθανασάτου Ιωάννα, Πρόεδρος 2. Δεονάς Νικόλαος, Διευθύνων Σύμβουλος 3. Λύτρα Αργυρώ, Αντιπρόεδρος Α΄ 4. Λυμπεράτος Γεράσιμος, Μέλος,5. Ευθυμίου Κωνσταντίνος, Μέλος 6. Μιχάλας Ιωάννης, Μέλος, 7. Τακόπουλος Πολύδωρος, Μέλος 8. Κακούρη Ευγενία, Μέλος 9. Μαχαίρα Χριστίνα, Μέλος 10. Λέρτα Ευτέρπη (Έπη), Μέλος 11. Ανδρεόπουλος Ευστάθιος, Μέλος
(Τρεις αιρετοί (Αθανασάτου, Λυμπεράτος, Μιχάλας), ένας εκπρόσωπος της αντιπολίτευσης (Ανδρεόπουλος), ένας εκπρόσωπος κοινωνικού φορέα (Λέρτα) και έξι μέλη που επιλέγονται από τη διοίκηση και πρέπει να είναι δημότες ή κάτοικοι του Δήμου ή της Κοινότητας που έχουν πείρα ή γνώσεις σχετικές με το αντικείμενο της επιχείρησης)

(5) Στάση, τεύχος 10, Μάρτιος 2014
(6) “Έγκυρο” “ρεπορτάζ” της “ανεξάρτητης” free press εφημερίδας με ένα τεύχος City-X Χαλάνδρι (7) 7ΚΚΓΟΡΦΦ-Μ3Ψ, Πρακτικό Γενικής Συνέλευσης 23_09_2016
(8) 6Ψ60ΟΡΦΦ-5ΨΚ, Πρακτικό Γενικής Συνέλευσης  13_11_2017